विचार/ब्लग

बजेट पुग्यो तर कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निर्देशिका पुगेन

स्थानीय तहलाई पनि विभिन्न शीर्षकमा बजेट छुट्याएको छ त्यो राम्रो कुरा हो। मुख्य कुरा हामीलाई सुरुमा कार्यक्रम कसरी सञ्चालन गर्ने भनेर निर्देशिका नपाउँदा अलमल्लमा थियौँ। निर्देशिका प्राप्त गरेपछि हामीले केही कार्यक्रम सुरु गर्न सक्यौँ । तर निर्देशिकामा पनि विभिन्न कुराहर...

डा उपेन्द्र देवकोटा : एक आदर्श

आमा बित्नुभएको करिब तीन महिना जति भएको हुँदो हो, मेडिकल तेस्रो वर्षको पढाइ चलिरहँदा अध्ययनप्रति रुचि लाग्न छाडेको थियो। आफ्नो विशेष चाखको विषय कविता लेखनमा समेत मन मर्दै गएको थियो। जति बेला पनि टाउको दुखिराख्थ्यो। खाना राम्ररी नखाएकाले म दुब्लाउँदै गएको थिएँ। ...

स्वास्थ्यमन्त्रीलाई एक नर्सको खुलापत्र : हाम्रो ११ बुँदे मागपत्र मन्त्रालयको कुन कुनामा थन्किएको छ?

माननीय स्वास्थ्य मन्त्रीज्यू, म धादिङको गाउँमा जन्मेर हुर्केकी छोरी हुँ। मैले शिक्षा मन्त्रालयको छात्रवृत्ति कोटामा बिएससी नर्सिङ पढेको हुँ। तर आज स्वास्थ्य क्षेत्रमा भएको ह्रास र समस्याले गर्दा मलाई निकै दुख लागेको छ। म दुई वर्षदेखि यही पेसामा आबद्ध छु। दिन प्रतिदिन हाम्रो...

डा भगवान कोइरालाको फुटबल संस्मरण : गोल किपर थिएँ तर सधैं गोल खान्थेँ

फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिता नजिकिँदै गर्दा फुटबलप्रेमीहरु खुलेरै आफ्नो पक्षका टिमको समर्थनमा लागिसकेका छन्। चियागफ होस् या अफिस, फुटबलकै चर्चा चुलिएको छ।   विश्वकप फुटबलको चर्चा सर्वत्र चलिरहेको बेला सधैं व्यस्त रहने चिकित्सा क्षेत्रका व्यक्तिहरुमा पनि 'फुटब...

हो, खुसी हुनुहोस् देवकोटा परिवार!

सामाजिक सञ्जालमा एउटा तस्बिर भाइरल भइरहेको छ। तस्बिरमा वरिष्ठ न्युरो सर्जन डा उपेन्द्र देवकोटा आफ्नो पुर्ख्यौली घरको पिँढीमा सुस्ताइरहेका छन्। उनको वरिपरि खुसी जताइरहेका आफन्त देखिन्छन्। फोटो यही हो। तर, अधिकांसको टिप्पणी निर्मम छ। देवकोटा परिवारमाथि अनेक भाषा, शैली ...

यस्तो हुन सक्छ स्वास्थ्यमा स्थानीय तहको नीति तथा कार्यक्रम

वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक दिपक प्रसाद तिवारी जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय बागलुङमा कार्यरत छन्। ग्रामिण स्वास्थ्यसँग राम्ररी परिचित  उनी स्थानीय तहले नीति तथा कार्यक्रम ल्याउँदा स्वास्थ्यलार्इ प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउँछन् । तर स्थानीय तहमा विज्ञको अभाव हुँदा गएको एक वर्ष स्था...

नेपाल स्वास्थ्यकर्मी संघ : स्थापनादेखि अहिलेसम्म

नेपाल स्वास्थ्यकर्मी संघको स्थापना प्रजातन्त्र स्थापनासँगै २०४८ जेठ २४ गते भएको हो। यो डाक्टरदेखि स्वयंसेवी स्वास्थ्यकर्मीलाई एउटै छातामुनि ल्याई हकहितका लागि लड्ने साझा चौतारी हो। लोकतन्त्रप्रति आस्थावान् स्वास्थ्यकर्मीहरुको यो संघ स्थापनाको २७ वर्ष भइसकेको छ। संघका संस्थापक अ...

डा देवकोटा : नेपाली न्युरो सर्जरीका अभिभावक

केही समयअघि डा उपेन्द्र देवकोटा बिरामी हुनुहुन्छ भन्ने थाहा पाएँ। उहाँ बिरामी भएको कुरा सार्वजनिक हुन बाँकी नै रहेको त्यो बेला डाक्टरहरुको समूहमा भने यसबारे चर्चा हुन्थ्यो।  देश–विदेशमा आफ्नो अलग पहिचान बनाउन सफल डाक्टर धेरै बिरामीको उपचारमा व्यस्त रहे...

स्वास्थ्य बिमाका केही गम्भीर कमजोरी, अब के गर्न सकिन्छ?

विज्ञान र प्रविधिको आँखाले मात्र हेर्ने हो भने जनस्वास्थ्यका समस्या हाम्रालागि ठूलो चुनौति होइन। बायोमेडिकल विज्ञान र प्रविधिको  विकासले थुप्रै रोग पराजित गरिसकेको छ। यसको मतलब अब मेडिकल साइन्स चाहिँदैन भन्ने होइन। नयाँ–नयाँ रोग आइरहेका छन् र तिनिहरूका ...

कस्तो प्रयोगशाला रिपोर्टलाई गुणस्तरीय मान्ने ?

आजभोलि सञ्चार तथा सामाजिक सञ्जालको सहज पहुँचले हामी धेरै कुराको जानकारी सजिलै पाउँछौं। सञ्चार माध्यमकै जिम्मेवार तथा नियमित खबरदारीले गर्दा बेला–बेलामा ‘प्रयोगशालापिच्छे फरक रिपोर्ट, भर्‍याङमुनि ल्याब, स्वास्थ्यमा कमिसनको जालो’ जस्ता समाचार हेर्न...

अछाममा पहिलोपल्ट आन्द्रामा प्वाल परेको बिरामीको सफल शल्यक्रिया

स्वास्थ्य सेवा सुविधाको हिसाबले होस् वा विकासका अन्य पूर्वाधारको हिसाबले होस् प्रदेश नम्बर ७ को अछाम जिल्ला पछाडी नै छ । अछाममा उपचार सम्भव नभएका बिरामीलाई आपत्कालिन अवस्थामा बाहिर पठाउँदा कम्तिमा ९ घण्टा लाग्छ । त्यतिबेलासम्म बिरामीको अवस्था झनै खतरामा पुग्छ । त्यो पनि पै...

संघीयतामा कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान  : विशेष प्राथमिकताको खाँचो

पिछडिएको क्षेत्रका रुपमा चिनिएको कर्णालीमा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा पुर्‍याउने उद्देश्यसहित सरकारले २०६८ कात्तिक ३ गते कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान स्थापना गरेको हो। प्रतिष्ठानले नेपाल संघीय संरचनामा जानु अगावै तत्कालीन कर्णाली अञ्चलका पाँच वटा जिल्ला हुम्ला, जुम्ला,...

ब्लग : योग्यतामाथि सरकारको व्यंग्य

'मान्छे राजनीतिक प्राणी हो भनेर कतै सुनेको थिएँ। यहाँ त जताततै राजनीति मात्रै छिर्यो। हावामा, माटोमा, मान्छेमा, स्कुलमा, विश्वविद्यालयमा, न्यायालयमा। अस्पतालमा समेत राजनीति देख्दा दिक्क लगेर आउँछ।  बचाउनुपर्ने/बचाउन मिल्ने बिरामी हिजो हेर्दाहेर्दै मर्‍य...

सूर्तीजन्य पदार्थ होइन, स्वास्थ्य रोजौं

हरेक वर्ष मे ३१ मा मनाइने सूर्तीजन्य पदार्थ विरुद्धको दिवस यस वर्ष 'सूर्तीजन्य पदार्थले मुटुलाई क्षति पुर्‍याउँछ, स्वास्थ्य रोजौं सूर्तीजन्य पदार्थ होइन’ भन्ने नाराका साथ नेपालमा पनि मनाइँदै छ। सूर्तीजन्य पदार्थमा कार्बन मोनोअक्साइड, निकोटिन, टार, बेञ्जोपाइरि...

बर्डफ्लु फैलिएको अवस्थामा अन्डा वा मासु खाने कि नखाने?

केही दिनअघि केही व्यक्तिले 'मैले अन्डा खाएको र त्यसपछि घाँटी खसखस गर्ने, रुघा लागे जस्तो भयो' भन्दै बर्डफ्लु परीक्षणका लागि परामर्श लिन अस्पताल आएका थिए। नेपालमा हाल चितवन, काठमाडौं लगायत विभिन्न ठाउँमा कुखुरा तथा हाँसमा बर्ड फ्लु (एच फाइब एन वान) देखिएलगत्...

धामीझाँक्रीलाई जीवनजल र निमोनियाको औषधि फुकेर बिरामीलाई दिनुहोस् भनेका ती दिन

अस्पतालमा आएका बिरामीको मात्र उपचार गरेर हुँदैन भन्ने लागेर नै हामीले गाउँ गाउँमा सेवा पुर्‍याउन र समाज सेवाका लागि गुठीको स्थापना गरेका हौं । सुरुमा गुठीको नाम मृगेन्द्र चिकित्सा गुठी थियो। पछि यसमा सम्झना थपेर ‘मृगेन्द्र सम्झना चिकित्सा गुठी’ नाम ...

सरकारका सय दिन : स्वास्थ्यमा दोहोरियो कर्मचारी ‘सरुवा’को प्रकोप

धेरै नेपालीको एउटा साझा बानी छ– रोग नलागी स्वास्थ्यको ख्यालै नगर्ने। नेपालको सरकारमा दीर्घ रोग छ– प्रकोपकै चपेटामा नपरी स्वास्थ्यको महत्व नबुझ्ने।  केपी ओली नेतृत्वको सरकारबाट क्रमभंगताको अपेक्षा थियो। अनगिन्ती जनअपेक्षाको चाङमाथि विराजमान ओली सरकार...

स्वास्थ्यमा सरकारको ‘कपी पेस्ट सपना’, सतही दृष्टिकोण

सरकारले सोमबारमात्रै आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ । जम्मा १०३ बुँदा रहेको नीतिमा स्वास्थ्य समेटिएका ६ बुँदा छन् ।  तिनलाई केलाएर हेर्ने हो भने नयाँपन पाउन मुस्किल छ । समृद्ध नेपाल स्वप्नदर्शी केपी ओली नेतृत्वको सरकारले ल्याएको पहिलो नीति ...

सम्पादकीय: स्वास्थ्य क्षेत्रको बजेटमा सरकारको बेवास्ता

संविधानको परिकल्पना अनुसार अहिले तीन तहको संरचना कार्यान्वयनमा छ । त्यसमध्येका दुई तह (प्रदेश र स्थानीय) हाम्रा लागि नयाँँ छन् । र, यी दुई तह गठनका हिसाबले जति नयाँ छन्, जनअपेक्षाका हिसाबले उति नै पुराना । ‘गाउँगाउँमा सिंहदरबार’ भनेर हरेक क्षेत्रको विका...

नर्स तारा पोखरेलको सम्झना: स्कुल गएकै दिन केटा कुटेकोदेखि बिहे गरिदिए 'बिद्रोह' गर्ने धम्कीसम्म

पहिलो विद्रोह स्याङजाको कृष्णगण्डकी गाउँ विकास समितिमा जन्में । तिनताक गाउँमा छोरीलाई स्कुल पठाउने चलन थिएन । ९ वर्षको उमेरसम्म पनि मैले स्कुल कस्तो हुन्छ भनेर देखेंकी थिइन । मेरा दिनहरु त्यत्तिकै खेलेर, डुलेर बितिरहेका थिए ।  एकपटक गाउँको स्कुलमा बडाहाकि...

पढ्नै पर्ने